راه طلایی

خودشناسی و مهارتهای زندگی

طب آیرودا

طب آیورودا یک روش درمانی قدیمی که خواستگاه آن کشور هندی است، فلسفه آیورودا (شناخت علم زندگی و داشتن عمر طولانی)  روند درمانی است که بر پایه  گیاهان دارویی،‌ تغییر سبک زندگی و رژیم غذایی، مراقبه ومدیتیشن، رایحه درمانی، ماسـاژ و حرکات یوگا برای حفظ سـلامتی و یا باز گرداندن آن  است .

نخستین برسش ذهنی یک متخصص آیورودا این نیست که فرد مراجعه کننده  او دچار چه نوع بیماری است، بلکه این پرسش برای پزشک مطرح است که بیمار من چه شخصیتی دارد، توانایی ها و استعدادهای او چیست  عملکردش چگونه است و پس از تشخیص این مسائل تصمیم گیری درمانی شروع می شود.

تاریخچه و فلسفه  آیورودا چیست؟

آیورودا یک واژه سانسکریت به معنی” علم زندگی و داشتن عمر طولانی ” و شاید یکی از قدیمی ترین راه های  درمانی در دنیا است که از بیش از ۵۰۰۰ سال قبل بطور سـنتی از استاد به شاگرد انتقال داده  شده و ریشه در متون مقدس آریائی ها ی باستان دارد.

حدود ۳۰۰۰ سال قبل (۹۰۰ سال قبل از میلاد) سه دانشمند بزرگ به نامهایCharaka ،Sushruta ، Vagbhata اصول آن را از منابعی که وجود داشت، جمع آوری نمودند. کتابهای بر جای مانده از آنان هنوز هم توسط دانشجویان، اساتید و درمانگران این رشته استفاده می شود. بسیاری از متخصصان، طب آیورودا را بعنوان مادر تمامی روشهای شفابخشی می شناسند.

طب آیورودا هنر هماهنگی موجودات زنده با قوانین طبیعت است. هدف این روش  نگهداری سلامتی در فرد سالم و شفای بیماری در فرد بیمار است. باور متخصصان طب آیورودا بر این است که سلامتی نتیجه تعادل بین ذهن، بدن و روح است. به بیان بهتر، سلامتی، تعادل کامل بین سه انرژی حیاتی بدن یا سه دوشا (واتا _ پیتا_ کافا) و یک تعادل بین جسم _ ذهن _ روح (یا آگاه بودن بر آنها) است.

بر اساس طب  آیورودا، بدن هر فرد  مقداری از ۵ عنصر اصلی عالم (خاک، آب،‌ آتش،‌ هوا، اتر) را در خود دارد و‌ ترکیب این عناصر با یکدیگر  موجب پدید آمدن سه نوع متابولیسم بدن یا سه نوع دوشا  می شود.

دوشاها انواع متابولیسم بدن انسان هستند که هر کدام ساختار و پیش زمینه افراد از قبیل ساختار بدن فیزیکی، شخصیت او، رفتارها، عملکرد و تمایلات غذایی را تشکیل می دهند. این دوشاها،‌ به عنوان واتا، پیتا و کافا نامیده  می شوند.

واتا

ترکیب عنصر  اتر و هواست و با حـرکات بدن مرتبط می شود(انرژی حرکت بدن) .

پیتا

از دو عنصر  آتش و آب تشکیل  شده،‌ سـوخت و سـاز بدن اجرا میکند که اساس آن  هضم و تغییر ماده به انرژی است.

کافا

ترکیب دو عنصر  خاک و آب است که با ساختار بدن و ثبات و پایداری مرتبط است.

هر سه نوع دوشا در همه اشخاص  وجود دارد، ولی در هر فرد خاص، یکی از این دوشاها غالب است.

دوشای واتا: تمامی حرکات بدن را کنترل می کند (اتر + هوا)

دوشای پیتا: کنترل سوخت و ساز را بعهده دارد(آتش + آب)

دوشای کافا: مسئول کنترل ساختار بدن است(آب+ خاک)

تقسیم بندی  آیورودا

طب آیورودا شامل هشت تخصص  اصلی (طب اطفال، طب زنان و زایمان، چشم پزشکی، طب سالمندان، گوش و حلق و بینی، مسمومیت شناسی، طب عمومی و جراحی) می باشد. بسیاری از روشهای شفابخشی مدرن (ماساژ، رژیم درمانی، گیاهان، پولاریتی تراپی، کینزیولوژی، شیاتسو، طب سوزنی، طب فشاری، سنگ درمانی، رنگ درمانی، مراقبه) در اصل شاخه هایی از فلسفه آیورودا می باشند.

مزاج دوشای اولیه

در لحظه باروری نطفه سه دوشای  والدین  و دوشاهای غالب آنها مهمترین عامل تعیین کننده دوشای مزاجی نوزاد  یا پراکریتی (Prakriti)  (که در طب سنتی ایران  به آن مزاج جبلی گفته میشود) می باشد. اگر چه پراکریتی دوشای  اصلی و ثابت هر فرد است اما توسط عوامل مختلف مورد تغییر و تحول قرار می گیرد که این عوامل شامل عوامل محیطی، فصل، زمان، موقعیتهای احساسی، هیجانات و کیفیت ارتباطات، عقاید و نیز غذاهایی که می خوریم می باشند.

با شناخـت نوع بدن هر فرد پزشک آیورودائی می تواند  نوع رژیم غذائی و تمرینات بدنی و شیوه های درمانی را که به سلامتی فرد کمک میکند را تعیین کرده و هر آنچه را که سودمند نبوده و حتی برای او مضر است را به او گفته تا فرد با عمل به این دستورات بتواند زندگی سالمتر شادتر و آرامتری را بگذراند.

ویژگی دوشاها در آیوروودا:

واتا:

  • ساختار جسمانی سبک و لاغر
  • سرعت در انجام فعالیتها
  • خشکی پوست و نامنظمی دندانها
  • نا منظم بودن گوارش و زمان احساس گرسنگی
  • خواب سبک و مقطع یا بی خوابی
  • اشتیاق، سرزندگی و قدرت تخیل قوی
  • هیجان زدگی و حالات متغیر
  • فراگیری سریع اطلاعات تازه و نیز فراموشی سریع آموخته ها
  • گرایش به نگرانی
  • گرایش به یبوست مزاج
  • خستگی زودرس
  • گرایش به تلاش بیش از حد
  • ظهور انفجاری انرژی روانی و جسمانی
  • احساس گرسنگی بی موقع در هر زمانی از شبانه روز
  • هیجانات عاشقانه با تغییر حالت دائمی
  • نامنظمی زمان به بستر رفتن در شب
  • چشم پوشی از خوردن یک وعده غذا و به طور کلی، پیروی از عادات نامنظم
  • گوارش خوب غذا در یک روز و بدی گوارش در روز بعد
  • ظهور انفجارهای عاطفی کوتاه مدتی که سریعاً فراموش می شوند
  • گامهایی شتابان و تند در راه رفتن

اصل بنیادی نوع واتا (دگرگونی پذیری) است. واتاها ، افرادی هستند که حالات آنان را نمی توان پیش بینی کرد و به مراتب کمتر از پیتاها یا کا فاها، نمونه ای کلیشه ای می باشند. قابلیت تنوع آنان از نظر قامت و شکل و حـالات و اعمال خود علامت مشخصه آنان است. انرژی نوع واتا، بصورت انفجاری نمایان شده و ناپایدار است.

پیتا

  •  ساختار بدنی  متوسط
  • میزان تاب و توان معمولی
  • گرسنگی و تشنگی شدید و دستگاه گوارشی نیرومند
  • بروز خشم و عصبانیت در شرایط تحت فشار
  • رنگ پوست روشن یا سرخ و سفید، اغلب همراه با کک و مک
  • عدم تحمل نور آفتاب و هوای گرم
  • زرنگی، چاره جو یی و علاقمندی به چالش و مبارزه طلبی
  • قدرت ذهنی بالا و قاطعیت
  • شیوه بیان دقیق و شمرده
  • ناتوانی برای چشم پوشی از خوردن یک وعده غذا
  • رنگ موها: بور، قهوه ای روشن، یا سرخ (یا ته رنگی متمایل به سرخ)
  • نیم ساعت تاخیر در صرف غذا ، موجب احساس گرسنگی شدید می گردد
  • زندگی بر حسب ساعت تنظیم می گردد (معمولاً با یک ساعت مچی گران قیمت) و از اتلاف وقت ناخشنود می گردد.
  • در طول شب بیدار می شود و این بیداری همراه با احساس گرما و تشنگی است
  • بر موقعیت حاکم می گردد و یا احساس می کند که می باید بر وضعیت مسلط شود
  • به تجربه در می یابد که از دیدگاه دیگران فردی بسیار زیاده طلب می باشد
  • با گامهایی مصمم راه می رود

زمینه نوع پیتا (تند و تیزی) احساسات است. هر فردی با مشخصات زیر، به مقدار زیادی از پیتا برخوردار است: موی سرخ براق، چهره سرخ و سفید، جاه طلب، زیرک، صریح، جسور، مباحثه طلب یا حسـود. جنبه مبارزه طلبی نوع پیتا، یک گرایش طبیعی است ولی لزوماً ظاهر نمی گردد. در حال تعادل، احساسـات و عواطف پیتاها گرم و صمیمی است و افرادی مهربان و قانع می باشند. چهره ای که از شادی می درخشد، نمودار پیتا است.

کافا 

  • بدنی محکم و نیرومند، با قدرت جسمانی زیاد و مقاومت
  • برخوردار ی از انرژی پایدار، کندی و موزون بودن در عمل
  • شخصیت آرام، با اعصابی راحت و دیر خشم
  • پوست خنک، نرم و ضخیم و رنگ پریده و غالباً چرب
  • کندی در جذب اطلاعات جدید، ولی برخورداری حافظه خوب
  • خواب سنگین و ممتد
  • کندی عمل گوارش و میزان گرسنگی اندک
  • داشتن شخصیت مهربان، متحمل و با گذشت
  • گرایش به احساس تملک و راحت طلبی
  • پیش از اتخاذ یک تصمیم، به مدتی طولانی درباره امور تعمق می کنند
  • به کنـدی از خواب بیدار شده و مدت زیادی در بسـتر می مانند و به محض ترک بسـتر به نوشیدن یک فنجان قهوه احتیاج دارند
  • از وضع موجود، خشنود می باشند و از طریق آشتی دادن دیگران، اقدام به حفظ وضع موجود می کنند
  • به احساسات افراد دیگر که صمیمانه با آنها احساس همدردی می کنند احترام می گذارند
  • حرکات آنان موزون است.
  • چشـمانی آبدار و نگاهی نوازشـگر دارند و حتی علیرغم اضـافه وزن نیز ، خرامان راه می روند

تم بنیـادی نوع کـافا (فارغ الـبـــالی) است. دوشـای کـافا، اصل ساختاری بدن بوده و ثبات و پایداری را عرضه می دارد. همچنین قدرت جسمانی و نیروی حیاتی ذخیره ای را تامین می کند که در قالب بدن ستبر و تنومند نمونه های شاخص کافا، تعبیه شده است.

آیورودا، کافاها را افرادی سعادتمند می داند. زیرا از سلامـتی مناسبی بهره مندند و بیانگر شخصـیت هایی هستند که متین و خشنود بوده و با فارغ البالی به دنیا می نگرند.

علت اصلی بروز بیماری از دید آیورودا چیست؟

ترکیب پنج عنصر، دوشا ها را می سازد. دوشا ها اعمال روانی – زیستی را کنترل می کنند. بنابراین اگر متعادل باشند سلامتی و نظم (order) وجود دارد و اگر متعادل نباشند، بیماری رخ می دهد (disorder).

اصل کلی آیورودا بر این اساس است که بیماری بعلت عدم تعادل در یک یا چند دوشا بوجود می آید. عوامل متعددی می تواند بر تعادل دوشاها اثر بگذارد. از رژیم غذایی گرفته تا تغییر فصل، استرس در کار یا خانواده هم تعادل دوشاها را بر هم می زند که نتیجه آن انباشتگی سموم در بدن و ذهن است. هنگامی که علت بیماری تشخیص داده شد، تحت راهنمایی یک درمانگر آیورودا بازیابی تعادل و سم زدایی انجام می شود. این موضوع را به این صورت توضیح می دهند که وقتی انرژی متعادل شد، سیستم دفاعی طبیعی بدن نیرومند می شود و راحت تر می تواند با بیماری مبارزه کند یا از بیمار شدن جلوگیری کند.

گردآوری:آکادمی راه طلایی

دیدگاهتان را بنویسید

error: Content is protected !!